متن احمد شاملو

دوران کودکی و نوجوانی احمد شاملو 

احمد شاملو در ۲۱ آذر ۱۳۰۴در خانه شماره ۱۳۴خیابان صفی علیشاه تهران متولد شد .پدرش حیدر نام داشت که تبار به او گفته بامداد م سرانجام از مجموعه  مدایح بی صله به اهالی کابل بر می گشت .مادرش کوکب عراقی شاملو و از قفقازی هایی بود که در انقلاب بلشویکی ۱۹۱۷ روسیه به ایران آمده بودند.در دوره کودکی به خاطر شغل پدر که افسر بود و هر چند یک بار را در جایی به ماموریت می رفت در شهرهایی چون رشت و سمیرم و اصفهان و آباده و شیراز گذراند (به همین دلیل شناسنامه او در شهر رشت گرفته شده و محل تولد در شناسنامه ,رشت ثبت شده است ).دوران دبستان را در شهرهایی چون خاش ,زاهدان و مشهد گذراند .دوران دبیرستان را در بیرجند و مشهد و تهران گذراند و سال سوم دبیرستان را در دبیرستان ایران شهر تهران خواند و به شوق آموختن دستور زبان آلمانی در سال اول دبیرستان صنعتی ثبت نام کرد .

دوران فعالیت سیاسی و زندان 

در اوایل دهه بیست خورشیدی پدرش برای سر و سامان دادن به تشکیلات از هم پاشیده ژاندارمری به گرگان و ترکمن صحرا فرستاده شد . او همراه با خانواده به گرگان رفت و به ناچار در کلاس سوم دبیرستان ادامه تحصیل داد .در آن هنگام در فعالیت های سیاسی شمال کشور شرکت کرد و بعد ها در تهران دستگیر شد و به زندان شوروی در رشت منتقل گردید .پس از آزادی از زندان به با خانواده به رضائیه (ارومیه)رفت و تحصیل در کلاس چهارم دبیرستان را آغاز کرد . با به قدرت رسیدن پیشه وری و جبهه دموکرات آذربایجان به همراه پدرش دستگیر شد و دو ساعت جلوی جوخه آتش قرار گرفت تا از مقامات بالا کسب تکلیف کنند سرانجام آزاد شد و به تهران بازگشت و برای همیشه ترک تحصیل کرد .

ازدواج اول و چاپ مجموعه نخستین شعر 

شاملو در ۲۲ سالگی (۱۳۲۶)با اشرف الملوک ازدواج کرد هر چهار فرزند او سیاوش و سامان و سیروس و ساقی حاصل این ازدواج هستند و در همین سال مجموعه اشعار او با نام آهنگ های فراموش شده به چاپ رسید و هم زمان کار در نشریاتی مثل هفته نو را آغاز می کند .در سال ۱۳۳۰ شعر بلند ۲۳ و مجموعه اشعار قطع نامه را به چاپ رساند .در سال ۱۳۳۱ به مدت حدود دو سال مشاوره فرهنگی سفارت مجارستان را به عهده داشت .

دستگیری و زندان 

در سال ۱۳۳۲پس از کودتای ۲۸ مرداد با بسته شدن فضای سیاسی ایران مجموعه اشعار آهن ها و احساس توسط پلیس

در چاپخانه سوزانده می شود و با یورش ماموران به خانه ی او ترجمه ی طلا در لجن اثر ژیگموند موریس و بخش عمده ی کتاب پسران مردی که قلبش از سنگ بود اثر موریو کایی با تعداد داستانی کوتاه نوشته خودش و تمام یادداشت های کتاب کوچه از میان می رود و با دستگیری مرتضی کیوان نسخه های یگانه ای از نوشته هایش از جمله مرگ زنجره و سه مرد از بندر بی آفتاب توسط پلیس ضبط می شود که دیگر هرگز به دست نمی آید. او موفق به فرار می شود اما پس از چند روز فرار از دست ماموران در چاپخانه ی روزنامه اطلاعات دستگیر شده به عنوان زندان سیاسی به زندان موقت شهربانی و زندان قصر برده می شود در زندان غلاوه بر شعر به نوشتن دستور زبان فارسی می پردازد و قصع بلندی به سیاق امیر ارسلان و ملک بهمن می نویسد که در انتقال از زندان شهربانی به زندان قصر از بین می رود و در ۱۳۳۴پس از یک سال و چند ماه از زندان آزاد می شود .

ازدواج دوم و تثبیت جایگاه شعری 

در سال ۱۳۳۶با طوسی حائری ازدواج می کند (دومین ازدواج او نیز مانند ازدواج اولشمدت کوتاهی دوام می آورد و چهار سال بعد در سال ۱۳۴۰ از همسر خود جدا می شود .)در این سال با انتشار مجموعه اشعار هوای تازه خود را به عنوان شاعری برجسته تثبیت می کند . این مجموعه حاوی سبک نویی است . در سال ۱۳۳۹مجموعه شعر باغ آینه منتشر می شود . معروف ترین ترانه های عامیانه معاصر هم چون پریا و دخترای ننه دریا در این دو مجموعه منتشر شده است . در سال ۱۳۳۶ به کار روی اشعار ابو سعید ابو الخیر ,خیام و بابا طاهر روی می آورد . پدرش نیز در همین سال فوت می کند . در سال ۱۳۴۰هنگام جدایی از همسر دومش همه چیز از جمله برگه های تحقیقاتی کتاب کوچه را رها می کند .

فعالیت های سینمایی و تهیه نوار صوتی 

در سال ۱۳۳۸شاملو به اقدام جدیدی یعنی تهیه قصه خروس زری پیرهن پری برای کودکان دست می زند .در همین سال به تهیه فیلم مستند سیستان و بلوچستان برای شرکت ایتال کونسلت می پردازد .این آغاز فعالیت سیاسی جنجال آفرین احمد شاملو است . او به خصوص در نوشتن فیلنامه و دیالوگ نویسی فعال است . در سال های پس از آن و به ویژه با مطرح شدنش به عنوان شاعری معروف ,منتقدان مختلف حضور سینمایی او را کمرنگ دانسته اند . در سال ۱۳۳۹ با همکارس سهراب سپهری و هادی شفائیه اداره سمعی و بصری وزارت کشاورزس را تاسیس می کند و به عنوان سرپرست آن مشغول به کار می شود .

آشنایی و ازدواج با آیدا سر کیسیان 

آیدا سر کیسیان یا آیدا شاملو با نام واقعی ریتا آتانث سرکیسیان آخرین همسر احمد شاملو است و در شعرهای شاملو به ویژه در دو دفتر آیدا ,درخت و خنجر و خاطره و آیدا در آینه به عنوان معشوقه ی شاعر ,جلوه ای خاص دارد .

منتشر شده در تاریخ: ۱۲ تیر ۱۳۹۵
,