ایمیل خودتون رو وارد کنید تا هر شب جدید ترین آهنگ ها رو براتون ایمیل کنیم!

متن پیش داوری های نادرست انسان ها و به وجود آمدن اختلاف نظر

استریوتایپ طرز نگاه و نوع تفکرات انسان‌های خارج از یک جامعه و گروه، درباره آن جامعه است…

می‌توان معادل فارسی پیش‌داوری یا معادلی نظیر تصورِ غالب و یا نگاه کلیشه‌ای نسبت به انسان‌های دیگر را برای آن در نظر گرفت.

مثلا تصویری که از قومیت‌های مختلف ایرانی در ذهن مردم عامی جاانداخته شده نمونه‌ای از استریوتایپ یا تصورات کلیشه‌ای غالب هستند. این‌که بعضی اقوام را ساده‌لوح و ساکنین بعضی شهرها را گدا و خسیس بدانیم و مردم بعضی مناطق را کلا کثیف و بی‌نزاکت بشمریم، اینها همه استریوتایپ‌ها یا نظرات کلیشه‌ای هستند که هرچند غالبا بار منفی حمل می‌کنند اما به‌عنوان باورهای حتما درست در ذهن بسیاری از آدم‌ها جاانداخته شده‌اند و حتی خیلی‌ها براساس همین قضاوت‌‌های قالبی با دیگران برخورد می‌کنند و همین‌جاست که جرقه اختلاف‌نظرها زده می‌شود.

استریوتایپ‌ها ایده‌هایی، هستند که در مورد اعضای یک گروه خاص تنها براساس عضویت در آن گروه، وجود دارند. بسیاری از مردم دنیا معتقدند اسکاتلندی‌ها گدا و خسیس هستند. از دید این افراد قانون خسیس بودن حتی برای کودکان اسکاتلندی که همین الان متولد شده‌اند صادق است. حال آن‌که همه می‌دانیم این تفکر قالبی حقیقت ندارد. استریوتیپ‌ها معمولا منفی یا پیش‌داورانه محسوب می‌شوند و ریشه تمام رفتارهای تبعیض‌آمیز است. طبق تعریف ساندر گیلمن استریوتایپ‌ها هیچ‌وقت تصاویر درستی نیستند، برعکس نشانه‌ای از ترس درونی از دیگران، بدون توجه به حقایق زندگی آنها به‌شمار می‌آیند.

قضاوت پیش‌داورانه در مورد انسان‌ها بر اساس گذشته شخصی یا قومی آنها که از نظر سواد، فرهنگ، هنر، شعور، نژاد، دین برچسب خورده‌اند و از این بُعد به آنها نگریسته می‌شود شکل جاافتاده نگاه استریوتایپی است.

وقتی خوب به اطراف خود نگاه کنید می‌بینید ما خودمان هم آدم‌ها را براساس استریوتایپ‌ها یا کلیشه‌های از قبل مشخص دسته‌بندی می‌کنیم و براساس این دسته‌بندی‌های ذهنی، بین آدم‌ها تفاوت قایل می‌شویم. ما براساس این تفاوت ذهنی، انسان‌ها را درجه‌بندی می‌کنیم و به خودمان حق می‌دهیم که در مورد درجات و رتبه‌های پایین‌تر نظر دهیم و نظر درجات بالاتر را بی‌قید و شرط بپذیریم.

همین الان سعی کنید تصویری که از یک پروفسور نابغه در ذهن دارید را مجسم کنید. می‌بینید اکثر آدم‌ها، فردی عینکی با موهای ژولیده و روپوش سفید را مجسم می‌کنند که در یک کتابخانه یا آزمایشگاه به‌هم ریخته رفتارهای عجیب و غریب از خودش درمی‌آورد و مشغول انجام آزمایش‌های خطرناک است. اما این فقط یک استریوتایپ یا نگاه کلیشه‌ای است و در واقعیت پروفسورهای واقعی اصلا این شکلی نیستند.

ستریوتایپ می‌تواند مثبت یا منفی باشد. اما اکثر اوقات حامل بار منفی نسبت به فرد یا گروه خاصی است. بسیاری ترجیح می‌دهند از معادل تفکر قالبی به‌جای آن استفاده کنند. تفکر قالبی را از یک جهت می‌توان مبنای همه اختلاف‌نظرها دانست.

برای رفع اختلاف‌نظرهای ناشی از نگرش استریوتایپی بسیاری موارد باید امکان رویارویی افراد را در محیطی طبیعی و بدون تبعیض فراهم کرد. وقتی این رویارویی نزدیک و بی‌واسطه رخ دهد و انسان‌ها به واقعیت زندگی یکدیگر و نادرستی پیش‌داوری‌های قالبی خود پی ببرند، استریوتایپ‌ها به یک‌باره محو می‌شوند و اختلاف‌نظرها از بین می‌رود. البته این به شرطی است که طرفین دست از لجاجت بردارند و به واقعیت اجازه ورود دهند. اما همیشه این حالت وجود ندارد. بد نیست بدانید که تعریف مفهومی دیگری که برای این نگرش‌های کلیشه‌ای، استریوتایپ یا برداشت‌های قالبی وجود دارد این است که منظور طرز فکرها و نگرش‌هایی است که شخص بر روی آنها پافشاری دارد، با وجودی که خیلی مواقع می‌داند واقعیت چیز دیگری است. در این رابطه یک روان‌شناس اجتماعی به‌نام گوردون آلپورت جمله جالبی دارد به این مضمون که: “هرگز با واقعیت مزاحم من نشوید، چون من تصمیم خود را گرفته‌ام!

 

منتشر شده در تاریخ: ۳۰ تیر ۱۳۹۵
,